Een bivak opzetten

In dit artikel willen we enkele tips en trucs, maar ook essentiële informatie over het bouwen van een bivak met jullie delen.

Wat is een bivak?

Een bivak is een schuilplaats die mensen en uitrusting beschermt tegen de elementen. Het woord 'bivak' komt van hetFranse 'bivouac', wat 'nachtkamp' of 'veldkamp'betekent .

De term ‘bivak’ wordt meestal gebruikt om een constructie van militaire zeilen aan te duiden. Over het algemeen verwijst de term echter naar elk soort kamp, of dat nu in de open lucht, in hutten of in tenten is.

Vereisten voor een bivakplaats

Om in een bivak te kunnen verblijven en uitrusten, moet het aan vier voorwaarden voldoen:

Bescherming tegen de elementen. De bivakplaats moet een dak en wanden hebben. Tenten, rotsen, sneeuw en het bos zijn hiervoor allemaal geschikt.
Bescherming tegen koude en vochtige grond. Hiervoor worden voornamelijk hooi, stro, struiken, takken of ski's gebruikt.
Warmte binnenin: kaarsen, kerosine- of benzinelampen, geïmproviseerde kachels en hete stenen zorgen voor de nodige warmte. Wees voorzichtig bij het verwarmen van bivakplaatsen!
Goede, vlakke slaapplaatsen.

Om een bivak op te zetten, moet je het volgende weten

Droge, stilstaande lucht is een slechte warmtegeleider.
Koude lucht is zwaar en zakt naar beneden, terwijl warme lucht lichter is en stijgt.
Vocht bevordert warmteverlies. Trek daarom alle natte of vochtige kleding uit voordat je in je slaapzak kruipt.
Een sneeuwlaag van minstens 30 cm is een goede isolator. Waar het licht door de sneeuw schijnt, dringt ook de kou door.

Omgevingsfactoren die van invloed zijn op een bivak

In een bivak vormt koude lucht een 'koudepool' op de grond. Door je slaapplaats te verhogen (stro, matten, dekens), bevindt je lichaam zich boven deze koudepool.

Wind en stormen versnellen het warmteverlies. Natuurlijke bescherming tegen de wind wordt geboden door: bossen, rotsblokken, rotsspleten, rotsbarrières, puinhellingen en tegen de wind beschutte hellingen. Het volgende moet zoveel mogelijk worden vermeden: bergpassen, open plekken, bergkammen en hellingen die aan de wind zijn blootgesteld. Door de juiste locatie te kiezen, bescherm je jezelf ook tegen de kou bij het opzetten van een bivak.

Koude lucht stroomt de valleibodems in en trekt warme luchtmassa’s in haar kielzog mee. Hierdoor ontstaan koude zones in de valleibodems. De hellingen zijn minder blootgesteld aan vorst en rijp. De warmste zone bevindt zich meestal boven het midden van de helling. Deze zone is ook minder blootgesteld aan bergkamwinden.

De grond verliest zijn opgeslagen warmte door straling. Hoe minder er in de weg staat voor de straling, hoe sterker de grond afkoelt.

Het bivak moet worden beschermd tegen lawines en steenslag. Overhangende rotsen en grotten bieden hiertegen goede bescherming, evenals de onderrand van een dichtbegroeid hellingbos.

Bossen, bomen en bewolking verminderen het warmteverlies. Onbedekt terrein koelt daarom sneller af dan bedekt terrein.

Struikgewas en weiden met hoog gras houden vocht vast.
Op ondoordringbare grond stroomt regen- en smeltwater weg en verzamelt zich in holtes, kuilen en gaten. Daarom kun je daar beter geen kamp opzetten.